30 เมษายน - 19 มิถุนายน 2565

​

ขอนำท่านผู้ชมเข้าสู่โลกเพ้อฝันอันแปลกตาของกมลลักษณ์ สุขชัย โลกที่ตำนานและพงศาวดารเก่าแก่ของไทยถูกรังสรรค์ขึ้นเพื่อเป็นวัตถุดิบหลักในการปรุงแต่งโรยประดับลงบนโครงสร้างสังคมร่วมสมัย ตีกรอบความเชื่อและเพิ่มพูนอำนาจให้แก่รัฐในทุกช่วงเวลาของประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา ผลงานชุด “Blue Fantasy - ประวัติศาสตร์เพ้อฝัน” นำเสนอศิลปะภาพปะติดแบบคอลลาจ ผ่านส่วนประกอบของภาพถ่าย รูปวาด จดหมาย ตลอดจนเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่สอดประสานกัน เพื่อสะท้อนถึงมิติอันซับซ้อนของความไม่-เท่าเทียมเชิงระบบ ตลอดจนความเหลื่อมล้ำที่สืบเนื่องมาจากบันทึกประวัติศาสตร์ ซึ่งมักอุทิศให้แก่การเชิดชูเหล่าวงอวตาร วรรณกรรมเหล่านี้ถูกคัดสรรบางส่วนขึ้นมาเพื่อใช้ในการปรับเปลี่ยนความจริงทางประวัติศาสตร์อันเป็นปริศนา โดยแทนที่ด้วยเนื้อหาที่จัดทำขึ้นใหม่ ผลงานคอลลาจชุดนี้ต้องการสำรวจและตั้งคำถามถึงนิยามของ "ประวัติศาสตร์" ที่เป็นลายลักษณ์อักษร ซึ่งมีส่วนในการสร้างและกำหนดทั้งอัตลักษณ์ ความปรารถนา ตลอดจนจิตสำนึกความเป็นเจ้าของของผู้คนในสังคม เมื่อประวัติศาสตร์ถูกอำนาจคัดสรร อัตลักษณ์และความรู้สึกนึกคิดถึงตัวตนของเราผู้อาศัยอยู่ในโรงละครที่เต็มไปด้วยความโป้ปดนี้จึงถูกดัดแปลงและควบคุม

ข้อโต้แย้งทางศิลปะของกมลลักษณ์ที่แสดงออกผ่านผลงาน “Blue Fantasy” นั้น คล้ายคลึงกับ “อุปมานิทัศน์เรื่องถ้ำ” ของนักปราชญ์ชาวกรีกเพลโต ซึ่งบรรยายให้เห็นว่าการเฝ้าดูเงาที่ฉายบนผนังถ้ำกลายมาเป็นชุดความจริงของเหล่านักโทษได้อย่างไร โดยที่พวกเขาไม่ได้ตระหนักถึงความเป็นจริงที่ถูกต้องของโลก นักโทษเหล่านั้นเพียงแต่ถูกปกครอง ครอบงำ และควบคุมด้วยเรื่องเล่าเหนือจินตนาการผ่าน "การแสดงหุ่นกระบอก" ที่ผู้มีอำนาจเหนือกว่ามอบให้เท่านั้น “Blue Fantasy” จึงเปรียบเสมือนม้าโทรจันของกมลลักษณ์ที่ถูกส่งเข้าไปในถ้ำเพื่อเรียกคืนความยุติธรรมและความเท่าเทียมของสังคมผ่านการตีแผ่ชำแหละเรื่องราวอันเพ้อฝัน และบรรดาเรื่องเล่าเหนือธรรมชาติที่ทำให้อำนาจทางการเมืองส่องประกายโดดเด่นและมีความหมายสำคัญต่อประวัติศาสตร์การปกครองของไทยตลอดมา

ในผลงาน กมลลักษณ์มอบอำนาจให้เหล่าผู้ถูกปกครองลองเขียนและสร้างประวัติศาสตร์ของพวกเขาขึ้นมาอีกครั้ง เพื่อสร้างความหมายของการมีชีวิตและความรู้สึกถึงตัวตนขึ้นใหม่ เช่นนี้ เธอได้กลายเป็น “จิตรกรผู้วาดประวัติศาสตร์” ผ่านการประพันธ์เรื่องราวในแบบฉบับของเธอเอง โดยแทนที่ตัวละครที่มีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์ด้วยใบหน้าของสมาชิกในครอบครัว การตัดปะประวัติศาสตร์ที่สร้างขึ้นใหม่ในแบบฉบับของเธอจึงเป็นการผสมผสานภูมิหลังของครอบครัว จินตนาการของชาวบ้านในท้องถิ่น วรรณกรรม ความฝันของสมาชิกในบ้าน ตลอดจนเรื่องราวเก่าแก่ของสิ่งของดั้งเดิมภายในบ้าน โดยเธอได้เน้นย้ำและยกย่องถึงคุณค่าของครอบครัว เพื่อให้ความหมายแด่สิ่งที่ครั้งหนึ่งเคยถูกมองข้ามไป

งานวิจัยชุดนี้ ถูกพัฒนาและสร้างสรรค์ผลงานศิลปะจากการเป็นศิลปินในพำนักที่บ้านเกิดของเธอในจังหวัดราชบุรี โดยให้สมาชิกครอบครัวเข้ามามีส่วนร่วมกับการตั้งคำถามสำคัญที่ว่า: เหล่านักโทษผู้ถูกกดขี่ในถ้ำของเพลโตจะสามารถก้าวข้ามประวัติศาสตร์ที่พวกเขาถูกทำให้เชื่อ ด้วยความจริงชุดใหม่ที่ถูกตีความผ่านจินตนาการ การสร้างภาพ และความเพ้อฝัน ตลอดจนการตีความโลกทัศน์ของความจริงที่แตกต่าง เพื่อที่จะกลายมาเป็นเจ้าของเรื่องราวของพวกเขาเองได้อย่างไร

​